Eenmanszaak, BV, CommV, VOF of NV: welke ondernemingsvorm past bij jou?
Wie start, krijgt al snel een rij afkortingen voorgeschoteld. In de praktijk is de keuze voor de meeste consultants en freelancers kleiner dan ze lijkt. Dit zijn de verschillen die ertoe doen, en wanneer een BV niet de beste keuze is.
- 1oprichter volstaat voor een BV
- 2vennoten minimum voor een CommV of VOF
- 3oprichters minimum voor een CV
- €61.500kapitaal bij de start van een NV
Start je alleen als consultant of freelancer, dan kies je in de praktijk tussen een eenmanszaak en een BV. Een eenmanszaak is goedkoop en eenvoudig, maar je staat met je privévermogen in voor je schulden. Een BV kost meer, maar scheidt je vermogen van dat van je zaak. Een CommV, VOF, NV of CV past alleen in specifieke situaties.
In het kort
- Een BV richt je alleen op, zonder minimumkapitaal, maar met een notaris en een financieel plan. Van de nieuwe vennootschappen tussen mei 2025 en april 2026 was 97,8% een BV.
- Een CommV kan zonder notaris. Maar de vennoot die ze beheert, staat onbeperkt in voor alle schulden, en je hebt altijd een tweede vennoot nodig.
- Is je omzet klein of onzeker? Dan volstaat een eenmanszaak vaak. Een BV oprichten kan ook later.
De vormen naast elkaar
Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) kent de maatschap, de VOF, de CommV, de BV, de CV en de NV. Alleen de maatschap heeft geen rechtspersoonlijkheid: ze is geen aparte “persoon” naast haar vennoten. Met een eenmanszaak onderneem je in eigen naam.
| Bij de start | Oprichters | Notaris | Financieel plan | Startkapitaal |
|---|---|---|---|---|
| Eenmanszaak | Jij alleen | Nee | Nee | Geen |
| BV | 1 of meer | Verplicht | Verplicht | Geen minimum, wel voldoende voor je plannen |
| CommV | Minstens 2: een beherende en een stille vennoot | Mag, hoeft niet | Nee | Geen minimum |
| VOF | Minstens 2 | Mag, hoeft niet | Nee | Geen minimum |
| NV | 1 of meer | Verplicht | Verplicht | €61.500, volgestort |
| CV | Minstens 3 | Verplicht | Verplicht | Geen minimum, wel voldoende voor je plannen |
| Maatschap | Minstens 2 | Mag, hoeft niet | Nee | Geen minimum |
| Daarna | Aansprakelijkheid | Belasting op de winst | Jaarrekening | Aandelen overdragen |
|---|---|---|---|---|
| Eenmanszaak | Onbeperkt, met je privévermogen | Personenbelasting | Nee; vereenvoudigde boekhouding tot €500.000 omzet | Geen aandelen: je kunt hoogstens je zaak verkopen |
| BV | Beperkt tot je inbreng | Vennootschapsbelasting | Ja, neerleggen bij de Nationale Bank | Aan derden met goedkeuring van een meerderheid van de andere aandeelhouders, tenzij de statuten anders bepalen, tenzij de statuten anders bepalen |
| CommV | Beherende vennoot onbeperkt, stille vennoot tot zijn inbreng | Vennootschapsbelasting | Onder €500.000 omzet niet volgens het wettelijk schema; een kleine CommV legt niets neer bij de Nationale Bank | Alleen als de vennoten dat zo afspraken |
| VOF | Elke vennoot onbeperkt en hoofdelijk | Vennootschapsbelasting | Onder €500.000 omzet niet volgens het wettelijk schema; een kleine VOF legt niets neer bij de Nationale Bank | Alleen als de vennoten dat zo afspraken |
| NV | Beperkt tot je inbreng | Vennootschapsbelasting | Ja, neerleggen bij de Nationale Bank | Vrij, tenzij de statuten dat beperken |
| CV | Beperkt tot je inbreng | Vennootschapsbelasting | Ja, neerleggen bij de Nationale Bank | Aan derden alleen binnen de categorieën uit de statuten |
In elke vorm ben je zelfstandige als je actief in de zaak werkt. Wie bestuurder of zaakvoerder is van een vennootschap, wordt vermoed zelfstandige te zijn. Een stille vennoot die alleen geld inbrengt, is dat niet door dat aandeel alleen. Elke vennootschap in de vennootschapsbelasting betaalt bovendien een jaarlijkse vennootschapsbijdrage.
Een akte bij de notaris kost meer dan een onderhandse akte. Vraag een offerte met alle kosten erin. Ook met een onderhandse akte leg je een uittreksel neer bij de griffie en volgt een publicatie in het Staatsblad.
Business.belgium.be: uw ondernemingsvorm kiezenWVV op JustelNotaris.be over de manieren om te ondernemenRSVZ: wie is zelfstandige?
De eenmanszaak: eenvoudig, maar zonder schild
Met een eenmanszaak vraag je een ondernemingsnummer aan bij een ondernemingsloket. Een akte, een financieel plan of startkapitaal heb je niet nodig. Blijft je jaaromzet onder €500.000 exclusief btw, dan mag je een vereenvoudigde boekhouding voeren.
Je winst is je persoonlijk inkomen. Je betaalt er personenbelasting en sociale bijdragen op. Vanaf inkomstenjaar 2027 komt daar een ondernemersaftrek bij: je mag 10% van je winst aftrekken, met een maximum. De wet legt een basisbedrag van €311 vast dat jaarlijks geïndexeerd wordt (ongeveer €620), en vanaf inkomstenjaar 2029 €415 (ongeveer €830). Je belasting daalt daardoor met hoogstens zo'n €330 per jaar. In een vennootschap geldt de aftrek niet.
Het grootste nadeel is je aansprakelijkheid. Je zaak en jij zijn één vermogen, dus je schuldeisers kunnen ook je spaargeld aanspreken. Je gezinswoning kun je beschermen tegen latere beroepsschulden, met een verklaring van onbeslagbaarheid bij de notaris.
VLAIO over je boekhoudingUnizo over de hervorming van de personenbelastingPartena Professional over de ondernemersaftrekNotaris.be over je vermogen beschermen
Een eenmanszaak past bij een kleine of onzekere start, zeker in bijberoep. Lees wat je in bijberoep betaalt. Vanaf welke winst een BV meer oplevert, rekenden we uit in een apart artikel.
De BV: de standaard voor de meeste starters
Bijna elke nieuwe vennootschap is een BV. Je kunt ze alleen oprichten. Een minimumkapitaal is er niet. Wel moet je BV bij de start genoeg eigen middelen hebben voor wat je van plan bent. Dat verantwoord je in een financieel plan voor de notaris. Zo verloopt de oprichting.
Als aandeelhouder riskeer je in principe alleen je inbreng. Er zijn uitzonderingen. Gaat je BV binnen drie jaar failliet en was het startvermogen kennelijk te klein, dan kun je als oprichter mee aansprakelijk zijn. Ook als bestuurder kun je aansprakelijk zijn voor fouten.
Daar staat meer administratie tegenover: een dubbele boekhouding, een jaarrekening en een algemene vergadering. Je BV betaalt vennootschapsbelasting, onder voorwaarden 20% op de eerste €100.000. Welke keuzes je in de statuten maakt, lees je in ons artikel over statuten en naam.
Notaris.be: ondernemersbarometer (24 juni 2026)Business.belgium.be over het verlaagd tarief
De CommV: zonder notaris, maar met een vennoot die onbeperkt instaat
Een CommV, voluit commanditaire vennootschap, heeft twee soorten vennoten. De beherende vennoot leidt de zaak en staat onbeperkt en hoofdelijk in voor alle schulden. De wet noemt hem de gecommanditeerde vennoot. De stille vennoot, de commanditaire vennoot, brengt alleen geld of goederen in en riskeert alleen die inbreng.
Die stille vennoot mag geen enkele daad van bestuur stellen, ook niet met een volmacht. Doet hij dat toch, of staat zijn naam in de naam van de vennootschap, dan kan hij ook aansprakelijk worden.
Waarom komt de CommV ter sprake bij managementvennootschappen? Ze is op een paar punten lichter dan een BV:
- een onderhandse akte volstaat, de notaris is niet verplicht
- er is geen financieel plan en geen minimumkapitaal nodig
- een kleine CommV hoeft onder €500.000 omzet geen jaarrekening volgens het wettelijk schema op te maken en legt niets neer bij de Nationale Bank
- ze betaalt net als een BV vennootschapsbelasting
De keerzijde weegt voor de meeste consultants zwaarder. Jij werkt in de zaak, dus jij bent de beherende vennoot, met je hele privévermogen als onderpand. Je hebt ook altijd een stille vennoot nodig, vaak je partner, die niet mag meebesturen.
Aandelen overdragen kan alleen als dat zo afgesproken is. En wil je later toch naar een BV, dan volgen een verslag van een revisor of gecertificeerd accountant en een akte bij de notaris.
Een voorbeeld. Elise is IT-consultant en richt een CommV op, met haar partner Maarten als stille vennoot. Een klant eist €40.000 schadevergoeding voor een fout in een project. De CommV heeft maar €15.000 op de rekening. Na een veroordeling van de CommV kan de klant de overige €25.000 bij Elise persoonlijk halen. Maarten riskeert alleen zijn inbreng.
In een BV is de claim in de eerste plaats voor de BV. Sinds 2025 kan de klant Elise wel persoonlijk aanspreken voor haar eigen fout, maar dan kan ze zich beroepen op de beperkingen in het contract van haar BV.
Fictief en vereenvoudigd voorbeeld. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering kan zo'n claim opvangen. Laat de dekking nakijken door een makelaar. Lees meer over verzekeringen.
Een CommV kan dus zinvol zijn als je risico klein is, je een vertrouwde tweede vennoot hebt en je je jaarrekening liever niet publiceert. Maak die afweging samen met je boekhouder.
WVV, art. 2:5, 3:9, 4:6, 4:22 tot 4:26 en 14:3 tot 14:10Business.belgium.be over de CommV
VOF, NV, CV en maatschap in het kort
- VOF. Minstens twee vennoten, en elk van hen staat onbeperkt en hoofdelijk in voor alle schulden. Dat werkt alleen met volledig vertrouwen en een klein risico.
- NV. Bedoeld voor grotere projecten, bijvoorbeeld met investeerders. Bij de oprichting moet €61.500 kapitaal volledig gestort zijn. De aandelen zijn in principe vrij overdraagbaar. Een NV kan geen vrijstelling van de vennootschapsbijdrage voor starters krijgen.
- CV. Sinds het WVV alleen voor een coöperatief doel: in de eerste plaats de behoeften van de aandeelhouders of andere betrokkenen dienen. Je hebt minstens drie oprichters nodig. Voor een managementvennootschap is ze niet bedoeld.
- Maatschap. Een samenwerkingsovereenkomst zonder rechtspersoonlijkheid. De maatschap zelf betaalt geen belasting. Elke vennoot wordt belast op zijn deel van de winst, en de vennoten staan onbeperkt in voor de schulden.
WVV, art. 1:5, 6:1, 6:3, 7:2 en 7:11RSVZ over de vrijstelling van de vennootschapsbijdrageArt. 29 WIB92
Wanneer is een BV de logische keuze?
Overloop deze vragen. Herken je je in de meeste, dan ligt een BV voor de hand:
- Je verwacht meer winst dan je privé nodig hebt, en je kunt het verschil een paar jaar in de vennootschap laten.
- Je werk brengt een risico op claims mee, of je gaat grote verplichtingen aan.
- Je start alleen en wilt geen tweede vennoot nodig hebben.
- Je opdrachtgever of bemiddelaar werkt liever met een vennootschap.
- Je wilt later een vennoot laten instappen of aandelen kunnen overdragen.
Is je omzet klein of onzeker, heb je alle winst meteen privé nodig of wil je eerst testen? Dan is een BV voorlopig niet logisch. Start dan als eenmanszaak. Overstappen kan later nog: zo verloopt dat. Start je met twee, lees dan ook wat je samen regelt.
BVdirect richt alleen BV's op, en zegt het als iets anders beter past
BVdirect richt alleen BV's op. In het gratis startgesprek van 30 minuten met Jean bekijken we eerst of een BV bij je past. Is een eenmanszaak voorlopig beter, of is het nog te vroeg, dan zeggen we dat. Oprichten kan ook later.
Kies je voor een BV, dan regelt één aanspreekpunt de oprichting. Dat gaat van het financieel plan en de akte tot de KBO, de btw-activatie en het UBO-register. Je tekent online bij de notaris. Voor een nieuwe standaard-BV met inbreng in geld is dat €1.999 exclusief btw, notaris inbegrepen. Kom je van een eenmanszaak, dan krijg je vooraf een prijs op maat. De doorlopende boekhouding zit niet in de prijs.
Veelgestelde vragen
Kan ik als enige vennoot een CommV oprichten?
Nee. Een CommV heeft altijd minstens één beherende en één stille vennoot. Wil je alleen starten met beperkte aansprakelijkheid, dan is een BV de gebruikelijke vorm.
Is mijn privévermogen in een BV volledig beschermd?
In principe riskeer je alleen je inbreng. Als oprichter kun je aansprakelijk zijn bij een faillissement binnen drie jaar met een kennelijk te klein startvermogen. Als bestuurder kun je aansprakelijk zijn voor een fout. Teken je persoonlijk borg voor een lening, dan sta je daar zelf voor in.
Kan ik een CommV of VOF later omzetten in een BV?
Ja. De vennootschap blijft dezelfde rechtspersoon, met hetzelfde ondernemingsnummer. Je hebt wel een staat van activa en passiva nodig, een verslag van een revisor of gecertificeerd accountant en een akte bij de notaris.
Geldt de nieuwe ondernemersaftrek ook in een BV?
Nee. De aftrek van 10% vanaf inkomstenjaar 2027 geldt voor de winst of baten van zelfstandigen die als natuurlijke persoon ondernemen. Je bezoldiging als bedrijfsleider of de winst van je BV valt erbuiten.