Wat beslis je in de statuten van je BV, en hoe kies je de naam?

De notaris schrijft de statuten, maar de keuzes zijn van jou. Wie ze vóór de akte goed maakt, hoeft later minder vaak terug naar de notaris.

Vast in de wet

  • Een eigen naam
  • Het gewest van de zetel
  • Minstens één bestuurder
  • Eén aandeel met stemrecht
  • Een financieel plan

Jij kiest

  • Naam en voorwerp
  • Wie bestuurt en tekent
  • Wie aandelen mag kopen
  • Beschikbare inbreng
  • Je eerste boekjaar

De statuten zijn de spelregels van je BV. De wet legt maar een paar dingen vast; de meeste punten kies je zelf. Denk aan de naam, wie bestuurt, wie je aandelen mag kopen en wanneer je boekjaar afloopt. De notaris schrijft de statuten uit op basis van jouw keuzes. Wat je later wilt veranderen, kost in de meeste gevallen een nieuwe akte. Kies dus vóór je tekent.

In het kort

  • Controleer je naam in de KBO en in het merkenregister van het BOIP. Een inschrijving in de KBO geeft je geen exclusief recht op die naam.
  • In de statuten hoeft alleen het gewest van je zetel te staan. Laat je het adres weg, dan kan het bestuur later verhuizen zonder notaris.
  • Naam, voorwerp, aandelen en boekjaar veranderen kan alleen met een statutenwijziging bij de notaris.

Wat de wet vastlegt en wat jij kiest

Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) zegt welke punten in de statuten moeten staan. Hoe je ze invult, is meestal aan jou. Een paar regels gelden altijd. Een BV heeft bijvoorbeeld minstens één aandeel met stemrecht, en de oprichters bezorgen de notaris een financieel plan.

OnderdeelWat de wet vraagtWat jij kiest
NaamMag niet verwarrend lijken op de naam van een andere rechtspersoonDe naam zelf
ZetelHet gewest staat in de statutenHet adres, en of dat ook in de statuten komt
VoorwerpEen omschrijving van je activiteitenHoe ruim je die omschrijft
BestuurMinstens één bestuurderWie, hoe lang, bezoldigd of niet, alleen of samen tekenen
AandelenMinstens één aandeel met stemrechtHet aantal, de rechten, de regels bij een verkoop
Boekjaar en vergaderingBegin en einde van het boekjaar, dag en uur van de jaarvergaderingDe data zelf, en de lengte van het eerste boekjaar

WVV, art. 2:8, 5:4 en 5:40Notaris.be over de statuten

De naam: kies er een die niemand anders gebruikt

Elke rechtspersoon moet een eigen naam hebben. Lijkt jouw naam zo sterk op die van een andere vennootschap dat er verwarring kan ontstaan? Dan kan die andere partij je verplichten om hem te veranderen, en een schadevergoeding vragen. De oprichters zijn daarvoor samen aansprakelijk.

Zoek daarom op twee plaatsen:

  • In de KBO, via KBO Public Search. Je ziet welke ondernemingen al een gelijkaardige naam gebruiken.
  • In het merkenregister van het BOIP, het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom. Een geregistreerd merk van een ander mag je niet zomaar als naam gebruiken.

Een naam in de KBO is geen merk. De naam van je BV staat in de statuten en op je facturen. Een merk beschermt de naam van je producten of diensten. Alleen met een merkregistratie bij het BOIP krijg je een exclusief recht in de hele Benelux. Bouw je een merk uit, of verwacht je dat anderen je naam willen gebruiken? Dan is een merk het overwegen waard.

Op je facturen, website en e-mails staat de naam altijd samen met de rechtsvorm: “BV” of “besloten vennootschap”. Daarbij horen ook de zetel, het ondernemingsnummer en “RPR” met de rechtbank van je zetel. Een andere rechtsvorm in je naam gebruiken mag niet.

FOD Economie: uw vennootschap oprichtenBOIP over handelsnamenWVV, art. 2:3 en 2:20

De zetel: zet alleen het gewest in de statuten

Sinds het WVV moeten de statuten alleen vermelden in welk gewest je zetel ligt: Vlaanderen, Brussel of Wallonië. Het precieze adres staat in de oprichtingsakte en wordt bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad. Het is dus openbaar.

Die keuze heeft een gevolg voor later. Verhuis je binnen hetzelfde gewest, dan beslist het bestuur over het nieuwe adres. Een statutenwijziging is niet nodig. Dat verandert als het adres toch in de statuten staat, of als je naar een ander gewest verhuist. Dan is een statutenwijziging nodig. Het bestuur beslist daar zelf over, maar wel via de notaris. Moet daardoor ook de taal van de statuten veranderen, bijvoorbeeld van Nederlands naar Frans, dan beslist de algemene vergadering.

Notaris.be: de zetel verplaatsenWVV, art. 2:4

De meeste managementvennootschappen kiezen het eigen huis als zetel. Kijk dan drie dingen na:

  • Huur je? Je huurcontract kan beroepsgebruik verbieden, en voor je verhuurder kan het fiscale gevolgen hebben. Vraag daarom vooraf zijn schriftelijk akkoord.
  • Woon je in een appartement? Lees de basisakte en het reglement van mede-eigendom. Daarin kunnen beperkingen staan voor beroepsactiviteiten.
  • Ontvang je klanten of richt je een praktijk in? Een kantoor in je woning is in Vlaanderen onder voorwaarden vergunningsvrij. Je woning ligt in woongebied of een vergelijkbare zone, wonen blijft de hoofdfunctie, en het kantoor is kleiner dan het woongedeelte, met een maximum van 100 m². Je gemeente kan strengere regels hebben.

VLAIO: je eigen woonst als bedrijfslocatieVlaanderen.be over functiewijzigingen

Het voorwerp: beschrijf wat je BV doet

Het voorwerp is de omschrijving van de activiteiten van je BV. Een te enge omschrijving dwingt je later naar de notaris als je activiteit groeit. Notaris.be raadt daarom aan om het voorwerp ruim te formuleren. Een IT-consultant schrijft bijvoorbeeld niet alleen “softwareontwikkeling”, maar ook advies, opleiding en projectbeheer.

Ruim betekent niet vaag. Beschrijf de activiteiten die je echt plant, plus wat er logisch bij kan horen. Oefen je een gereglementeerd beroep uit, zoals architect, accountant of advocaat? Dan kan je beroepsorde eisen stellen aan het voorwerp of aan wie aandeelhouder mag zijn. Vraag dat na vóór de akte.

Het voorwerp later wijzigen is zwaarder dan een gewone statutenwijziging. Het bestuur moet de wijziging in een verslag verantwoorden, en de algemene vergadering beslist met vier vijfde van de stemmen.

Notaris.be over het voorwerpWVV, art. 5:101

Het bestuur: wie beslist en wie tekent

Een BV heeft één of meer bestuurders. Dat kunnen natuurlijke personen zijn of vennootschappen. Bij een managementvennootschap ben je meestal zelf de enige bestuurder. Deze keuzes leg je vast:

  • Duur. Je benoemt een bestuurder voor een bepaalde of een onbepaalde tijd.
  • Statutair of niet. Een bestuurder die in de statuten zelf benoemd is, kan alleen weg via een statutenwijziging, behalve om een wettige reden. Een gewone bestuurder kan de algemene vergadering in principe op elk moment ontslaan.
  • Bezoldigd of niet. Zeggen de statuten niets, dan is het mandaat bezoldigd. Wil je een onbezoldigde bestuurder, zoals een partner die alleen meetekent, leg dat dan uitdrukkelijk vast. Dat telt mee voor zijn of haar sociaal statuut.
  • Alleen of samen. Elke bestuurder mag de BV in principe alleen vertegenwoordigen. De statuten kunnen bepalen dat bestuurders samen tekenen, of dat ze een college vormen.

Het bestuur kan het dagelijks bestuur ook toevertrouwen aan een of meer personen. Dat gaat over de kleinere en dringende beslissingen van elke dag. Let op: een bestuurder kan voor zijn bestuursmandaat geen arbeidsovereenkomst met de BV hebben.

WVV, art. 5:70 tot 5:79

Aandelen: hoeveel, welke rechten, en wie mag kopen

Een BV heeft geen minimumkapitaal en geen vaste waarde per aandeel. Je kiest zelf hoeveel aandelen je uitgeeft. Tenzij de statuten iets anders zeggen, geeft elk aandeel recht op één stem en op een gelijk deel van de winst. Je kunt ook soorten aandelen maken, bijvoorbeeld aandelen zonder stemrecht. Voor een BV met één aandeelhouder is dat zelden nodig.

Belangrijker is wat er gebeurt als iemand aandelen wil overdragen. Zonder andere regeling in de statuten geldt de wettelijke regel. Een overdracht of erfenis vraagt dan een schriftelijk akkoord. Minstens de helft van de aandeelhouders moet instemmen, en zij hebben samen minstens drie vierde van de overige aandelen. Die instemming is niet nodig bij een overdracht aan:

  • een andere aandeelhouder
  • de echtgenoot of wettelijk samenwonende partner
  • kinderen, kleinkinderen, ouders of grootouders

Je kunt die regels in de statuten versoepelen of verstrengen. Een overdracht die de statuten niet volgt, kan de koper niet tegenwerpen aan de BV. Werk je met meerdere aandeelhouders, lees dan ook wat je regelt als je met twee opricht.

WVV, art. 5:40 tot 5:42, 5:63 en 5:67Notaris.be over overdraagbare aandelen

Inbreng en uitkeringen: beschikbaar of onbeschikbaar

In de statuten leg je vast of je inbreng beschikbaar of onbeschikbaar is. Een beschikbare inbreng kan later terug, als de BV de uitkeringstests doorstaat; een onbeschikbare inbreng alleen na een statutenwijziging. Hoe die keuze en de rest van je oprichting later je dividend beïnvloeden, lees je in wat je bij de oprichting beslist voor je dividend.

WVV, art. 5:142 en 5:143

Boekjaar en jaarvergadering: kies data die werken

De statuten bepalen wanneer het boekjaar begint en eindigt. De meeste BV's volgen het kalenderjaar. Je eerste boekjaar mag korter of langer zijn dan twaalf maanden. Die keuze bepaalt mee wanneer het verlaagde dividendtarief van VVPR-bis begint, en hoe snel startersvoordelen aflopen.

De statuten vermelden ook de plaats, de dag en het uur van de jaarvergadering. De jaarrekening moet binnen zes maanden na het einde van het boekjaar ter goedkeuring voorliggen. Sluit je boekjaar op 31 december, dan kies je dus een datum in het voorjaar, uiterlijk eind juni. Alle termijnen van je eerste jaar vind je hier.

Ben je de enige aandeelhouder, dan neem je de beslissingen van de algemene vergadering zelf. Met meerdere aandeelhouders kunnen jullie ook samen schriftelijk beslissen, op voorwaarde dat iedereen akkoord gaat. Een statutenwijziging kan niet schriftelijk.

WVV, art. 3:1, 3:10, 5:82 en 5:85

Wat je later kunt veranderen, en hoe

Niet elke aanpassing vraagt een notaris. Dit is het verschil:

Wat verandertWie beslistNotaris nodig?
Adres van de zetel, binnen hetzelfde gewestHet bestuurNee, als het adres niet in de statuten staat
Een bestuurder benoemen of ontslaanDe algemene vergaderingNee, behalve voor een statutaire bestuurder. De beslissing wordt wel neergelegd en bekendgemaakt.
Naam, overdrachtsregels, boekjaar, beschikbaarheid van de inbrengDe algemene vergadering, met drie vierde van de stemmenJa
Het voorwerpDe algemene vergadering, met vier vijfde van de stemmen en een verslag van het bestuurJa

Voor een statutenwijziging moeten de aanwezige aandeelhouders minstens de helft van de aandelen vertegenwoordigen. Met één aandeelhouder is dat vanzelf in orde. Je betaalt dan het ereloon van de notaris en de publicatie in het Staatsblad. Vraag vooraf een prijs, en bundel wijzigingen als dat kan. Het goedkoopst blijft een goede keuze vóór de oprichting.

WVV, art. 2:4, 5:70, 5:100 en 5:101

Voorbeeld: de keuzes van Joris

Joris start als IT-consultant met een BV. Hij is de enige aandeelhouder en bestuurder, en werkt vanuit zijn huurappartement in Mechelen. Zo vulde hij zijn statuten in:

KeuzeWat Joris koos, en waarom
NaamGecontroleerd in de KBO en het BOIP-register. Geen merk geregistreerd: zijn klanten kennen hem vooral bij naam.
ZetelVlaams Gewest in de statuten, het adres alleen in de akte. De verhuurder gaf vooraf schriftelijk toestemming.
VoorwerpIT-advies, softwareontwikkeling, opleiding en projectbeheer
BestuurJoris als enige bestuurder, voor onbepaalde tijd, bezoldigd, niet statutair benoemd
Aandelen100 aandelen voor een inbreng in geld van €10.000, beschikbaar. De wettelijke overdrachtsregeling blijft gelden.
BoekjaarKalenderjaar. Het eerste boekjaar loopt na overleg met zijn boekhouder tot 31 december van het volgende jaar.
JaarvergaderingDe tweede dinsdag van juni om 18 uur, op de zetel

Fictief voorbeeld. De bedragen en keuzes zijn een illustratie, geen advies voor jouw situatie. Of een lang eerste boekjaar voor jou past, hangt af van je plannen voor bezoldiging en dividend.

Met BVdirect overloop je de keuzes vóór de notaris schrijft

De notaris stelt de statuten op, maar hij heeft jouw keuzes nodig. Bij BVdirect overloopt Jean die keuzes met je in het gratis startgesprek van 30 minuten, via video of telefoon. Daarna bereiden we het dossier voor de notaris voor: naam, zetel, voorwerp, bestuur, aandelen en boekjaar. Jij leest het ontwerp na voor je online tekent. Zo verloopt de hele oprichting.

De statuten zitten in de prijs van €1.999 exclusief btw voor een nieuwe standaard-BV met inbreng in geld. Die prijs omvat ook de notaris, het financieel plan, de griffie, het Staatsblad, de KBO-inschrijving, de btw-activatie en de UBO-registratie. Een aandeelhoudersovereenkomst of juridisch advies over je huurcontract of een merk valt daarbuiten. Daarvoor verwijzen we je naar een jurist. Na een dossiercheck bevestigen we de tekendatum, en je betaalt pas nadat je die datum hebt goedgekeurd.

Veelgestelde vragen

Moet ik de statuten zelf schrijven?

Nee. De notaris stelt de statuten en de oprichtingsakte op. Jij bezorgt de keuzes en leest het ontwerp na. Kijk daarbij vooral naar de naam, het voorwerp, de bestuurders, de overdrachtsregels en het eerste boekjaar.

Wordt het adres van mijn woning openbaar?

Ja. Het adres van de zetel staat in het uittreksel van de oprichtingsakte in het Belgisch Staatsblad en in de KBO. Wil je dat niet, dan moet je een ander adres als zetel kiezen.

Moet ik de statuten aanpassen als ik verhuis?

Niet als je binnen hetzelfde gewest verhuist en het adres niet in de statuten staat. Dan beslist het bestuur over het nieuwe adres. Verhuis je naar een ander gewest, of staat het adres in de statuten, dan is een statutenwijziging nodig. Het bestuur beslist daarover, via de notaris.

Beschermt de KBO mijn naam?

Niet als merk. De wet verbiedt wel dat een andere rechtspersoon een verwarrend gelijkaardige naam gebruikt. Wil je een exclusief recht op de naam van je producten of diensten in de Benelux, registreer dan een merk bij het BOIP.

Wat als mijn BV iets doet dat niet in het voorwerp staat?

Tegenover klanten en leveranciers blijft de BV meestal gebonden door wat de bestuurder tekent, tenzij de klant wist dat het buiten het voorwerp viel. Toch pas je het voorwerp best aan als je activiteit echt verandert. Zo blijven je statuten kloppen met wat je echt doet.

Jean Borremans

Je statuten goed voorbereiden?

Plan een gratis gesprek van 30 minuten met Jean via video of telefoon. Samen overlopen jullie naam, zetel, voorwerp, bestuur en boekjaar, zodat de notaris met de juiste keuzes werkt.

Plan je startgesprek Mail Jean