Ontslag nemen om zelfstandige te worden: waar let je op?

Je hebt een eerste klant, of je wilt het gewoon proberen. Voor je je opzeg geeft, loont het om je contract, je vangnet en je startdatum naast elkaar te leggen. Zo weet je wat je meeneemt, wat je achterlaat en wanneer je BV klaar moet zijn.

Voor je opzeg

  • Contract nalezen
  • Concurrentie­beding
  • Buffer opbouwen
  • BV klaar op dag 1
Opzeg­termijnmax. 13 weken

Neem je ontslag om zelfstandige te worden, dan respecteer je een opzeggingstermijn van hoogstens dertien weken. Lees vóór je opzeg je contract na op een concurrentiebeding. Reken ook niet op een werkloosheidsuitkering als het misloopt: wie zelf vertrekt, riskeert een uitsluiting. Plan je laatste werkdag zo dat je BV klaarstaat op je eerste dag als zelfstandige.

In het kort

  • Je opzeggingstermijn hangt af van je anciënniteit en bedraagt hoogstens 13 weken. Hij start op de maandag na de week van je opzeg.
  • Een concurrentiebeding geldt alleen onder strikte voorwaarden. In 2026 is het nietig bij een brutojaarloon tot €44.447.
  • Ontslag nemen of vertrekken in onderling akkoord kan leiden tot een uitsluiting van een uitkering gedurende 4 tot 52 weken, soms langer. Leg dus eerst een buffer aan.

Je opzeggingstermijn: hoogstens dertien weken

Neem je zelf ontslag, dan geldt een korte termijn. Hij hangt af van je anciënniteit bij het begin van je opzeggingstermijn. Dezelfde regels gelden voor arbeiders en bedienden.

AnciënniteitOpzeggingstermijn
Minder dan 3 maanden1 week
3 tot 6 maanden2 weken
6 tot 12 maanden3 weken
12 tot 18 maanden4 weken
18 tot 24 maanden5 weken
2 tot 4 jaar6 weken
4 tot 5 jaar7 weken
5 tot 6 jaar9 weken
6 tot 7 jaar10 weken
7 tot 8 jaar12 weken
8 jaar of meer13 weken

Begon je te werken vanaf 1 augustus 2026, is de termijn 1 week bij minder dan 6 maanden anciënniteit. De rest van de tabel blijft gelijk.

Je geeft je opzeg schriftelijk. Je overhandigt een brief aan je werkgever, die een kopie ondertekent, of je stuurt een aangetekende brief. Die geldt pas op de derde werkdag na verzending. De termijn start op de maandag na de week waarin je opzeg uitwerking heeft. Vermeld het begin en de duur.

FOD WASO: opzeggingstermijnen bij ontslag door de werknemerFOD WASO: hoe je opzeg geeft

Wil je sneller weg, dan kun je een einde in onderling akkoord voorstellen. Vertrek je zonder akkoord en zonder je termijn te presteren, dan ben je je werkgever in principe een vergoeding verschuldigd. Die is gelijk aan je loon voor de rest van de termijn.

Ontsloeg je werkgever jou al, dan kun je met een tegenopzegging van hoogstens vier weken vertrekken. De wet spreekt wel van "een andere dienstbetrekking". Of een start als zelfstandige daaronder valt, laat je nakijken.

FOD WASO over de tegenopzegging

Concurrentiebeding en geheimhouding

Een concurrentiebeding verbiedt je om na je vertrek een gelijkaardige activiteit te starten die je werkgever schade kan doen. Dat geldt ook als zelfstandige. Het beding is alleen geldig als het aan alle voorwaarden voldoet:

  • het staat schriftelijk vast
  • het gaat over gelijkaardige activiteiten
  • het is beperkt tot de plaatsen waar je echt kunt concurreren, en in de regel niet buiten België. Werkt je werkgever internationaal, dan kan een afwijkend beding ruimer zijn
  • het duurt hoogstens twaalf maanden na je vertrek
  • je werkgever betaalt een vergoeding van minstens de helft van je brutoloon voor die periode

Ook je loon telt. In 2026 is een beding nietig bij een brutojaarloon tot €44.447. Tussen €44.447 en €88.895 kan het alleen voor functies die een cao van je sector aanwijst. Boven €88.895 is het in principe geldig, behalve voor functies die een cao uitsluit. Het loon bij het einde van je contract telt.

Neem je na zes maanden dienst zelf ontslag, of vertrek je in onderling akkoord, dan kan het beding spelen. Je werkgever kan er binnen vijftien dagen na je vertrek afstand van doen. Dan betaalt hij geen vergoeding en ben je vrij. Overtreed je een geldig beding, dan betaal je de vergoeding terug en daarbovenop een even groot bedrag.

FOD WASO over het niet-concurrentiebeding

Los van een beding mag je je werkgever geen concurrentie aandoen zolang je contract loopt. Je activiteit voorbereiden mag wel, zoals een BV oprichten. Bedrijfsgeheimen bewaar je ook na je vertrek, en oneerlijke concurrentie blijft verboden. Neem dus geen klantenlijsten, code of documenten mee.

Securex over geheimhouding (art. 17 Arbeidsovereenkomstenwet)Forum for the Future over voorbereiding en concurrentie

Twijfel je of jouw beding geldig is, of ga je voor een klant van je werkgever werken? Laat je contract dan vóór je opzeg nakijken door een jurist arbeidsrecht of je vakbond.

Wat je bij je vertrek nog krijgt

Vertrekvakantiegeld. Als bediende krijg je bij je vertrek 15,34% van je brutoloon van dit jaar. Daarbij komt het vakantiegeld van vorig jaar voor de dagen die je nog niet opnam. Arbeiders krijgen hun vakantiegeld via de vakantiekas. Het deel van dit jaar is eigenlijk het vakantiegeld voor volgend jaar. Als zelfstandige krijg je geen betaald verlof meer: zet het dus opzij.

Socialsecurity.be over het vertrekvakantiegeldSecurex: berekening van het vertrekvakantiegeld

Eindejaarspremie. Of je bij een ontslag een deel krijgt, hangt af van je sector. Neem je in paritair comité 200 zelf ontslag, of vertrek je in onderling akkoord? Volgens het sectorakkoord 2025–2026 krijg je dan een premie pro rata vanaf drie jaar anciënniteit, in plaats van vijf, in plaats van vijf. Kijk de cao van jouw sector na.

Securex over het akkoord in PC 200

Groepsverzekering en hospitalisatie. Je opgebouwde pensioenreserves blijven van jou. Na je vertrek krijg je een uittredingsfiche. Vanaf dan heb je dertig dagen om te kiezen wat ermee gebeurt. Ook voor de voortzetting van je hospitalisatieverzekering gelden strikte termijnen. Lees wat je binnen die dertig dagen beslist.

Werkloosheid: geen vangnet als je zelf vertrekt

Neem je ontslag, of vertrek je in onderling akkoord, dan spreekt de RVA van werkverlating. Vraag je later toch een uitkering, dan riskeer je een verwittiging of een uitsluiting van 4 tot 52 weken. Als zelfstandige heb je bovendien geen recht op een werkloosheidsuitkering.

Er is een uitzondering voor wie vertrekt om zelfstandige te worden. Was je minstens zes maanden zelfstandige vóór je aanvraag, en bewijs je dat je vroegere werkgever je niet opnieuw wil aannemen? Dan volgt er geen sanctie.

Sinds 1 maart 2026 is de werkloosheidsuitkering beperkt in de tijd: twaalf maanden, plus hoogstens twaalf maanden volgens je loopbaan als werknemer. Je hebt 312 arbeidsdagen nodig in 36 maanden. Periodes als zelfstandige verlengen die referteperiode, met hoogstens vijftien jaar.

RVA (T175): gevolgen van een werkverlatingRVA (T200): toegang vanaf 1 maart 2026RVA (T202): beperking in de tijd

Twee regelingen worden vaak genoemd, maar helpen je bij de start niet:

  • Springplank naar zelfstandige is voor wie al een werkloosheidsuitkering krijgt. Je kunt dan hoogstens twaalf maanden een zelfstandig bijberoep combineren met je uitkering. Wie ontslag neemt om voltijds te starten, valt erbuiten.
  • Het overbruggingsrecht is een uitkering voor zelfstandigen bij een gedwongen stopzetting of economische moeilijkheden. Je moet daarvoor in de voorbije zestien kwartalen minstens vier kwartalen bijdragen betaald hebben. Het helpt je dus pas na je eerste jaar.

VDAB over Springplank naar zelfstandigeSocialsecurity.be over het overbruggingsrecht

Je vangnet is dus vooral je eigen buffer, voor enkele maanden vaste kosten.

Je eerste dag als zelfstandige: let op het kwartaal

Je kunt je BV oprichten terwijl je opzeg nog loopt. Als bestuurder ben je dan al zelfstandige, in bijberoep, zolang je minstens halftijds werknemer bent. Kijk wel eerst je contract na op een verbod op nevenactiviteiten.

Stop je in de loop van een kwartaal als werknemer, dan ben je volgens Securex voor dat hele kwartaal zelfstandige in hoofdberoep. Je betaalt dan het volledige kwartaal de bijdrage in hoofdberoep, in 2026 minstens €890,42. Dat weegt vooral op je kasstroom. Lees hoe de bijdragen in je eerste jaar werken. Laat je fonds de juiste datum bevestigen voor je je opzeg geeft.

Securex: van bijberoep naar hoofdberoep

Wordt je werkgever je eerste klant? Dat mag, maar de samenwerking moet ook in de praktijk zelfstandig zijn. Lees waar de grens met schijnzelfstandigheid ligt.

Rekenvoorbeeld: de laatste drie maanden van Mila

Mila is bediende bij een IT-bedrijf in paritair comité 200, sinds 1 september 2020. Ze verdient €4.200 bruto per maand. Ze wil op maandag 5 april 2027 als consultant starten, via haar eigen BV. Bij de start van haar opzeg heeft ze zes jaar en vier maanden anciënniteit: tien weken opzeg.

  1. Begin januariMila leest haar contract en de cao na: geen concurrentiebeding, wel een geheimhoudingsclausule. Startgesprek over haar BV.
  2. Woensdag 20 januariZe verstuurt haar opzeg aangetekend. De opzeg loopt van maandag 25 januari tot zondag 4 april.
  3. FebruariHet financieel plan wordt gemaakt. Ze opent een rekening voor de BV in oprichting.
  4. Week van 15 maartZe tekent de akte. De btw-activatie wordt aangevraagd. Ze sluit zich aan bij een sociaal verzekeringsfonds, in bijberoep voor het eerste kwartaal.
  5. Zondag 4 aprilLaatste dag van haar contract. Vanaf het tweede kwartaal is ze zelfstandige in hoofdberoep.
  6. Maandag 5 aprilEerste werkdag bij haar klant, via haar BV.
  7. Binnen 30 dagenKeuze voor haar groepsverzekering en de voortzetting van haar hospitalisatieverzekering.
Fictief voorbeeld. De doorlooptijd van de oprichting hangt af van je dossier, de bank en de notaris.

Met haar laatste loon krijgt Mila haar vertrekvakantiegeld. Van haar twintig vakantiedagen voor 2027 nam ze er vijf op.

€6.764,94voor 2026: 15,34% van €50.400, min €966,42 voor vijf opgenomen dagen
€1.994,20voor 2027: 15,34% van €13.000
€8.759,14vertrekvakantiegeld, brutoFictief voorbeeld · vóór RSZ en bedrijfsvoorheffing

Fictief voorbeeld. Aannames: €50.400 brutoloon in 2026, €13.000 in 2027 tot haar vertrek, en het dubbel vakantiegeld voor 2027 was nog niet betaald. Berekend volgens de methode van Securex. Mila heeft meer dan drie jaar anciënniteit, dus ze krijgt ook een eindejaarspremie pro rata voor 2027.

Mila bleef het hele eerste kwartaal werknemer. Daardoor begint haar hoofdberoep pas in het tweede kwartaal. Haar vertrekvakantiegeld zet ze apart als buffer.

Plan terug vanaf je eerste dagAlle stappen van de oprichting, met een tijdlijn.

Checklist voor je laatste drie maanden

  • Lees je contract na op een concurrentiebeding, geheimhouding en een verbod op nevenactiviteiten
  • Bereken je opzeggingstermijn en de datum van je laatste werkdag
  • Leg een buffer aan: je hebt geen werkloosheidsuitkering als vangnet
  • Plan de oprichting zo dat je BV en je btw-nummer klaar zijn op je eerste dag
  • Laat je fonds bevestigen vanaf welk kwartaal je in hoofdberoep valt
  • Reageer binnen dertig dagen op de brief over je groepsverzekering en hospitalisatie

Zo helpt BVdirect, en waar niet

Over je ontslag zelf geven we geen juridisch advies. Voor je opzeg, een concurrentiebeding of een akkoord met je werkgever ga je naar een jurist arbeidsrecht of je vakbond.

Wel plannen we de oprichting rond je laatste werkdag, zodat je BV op tijd klaar kan staan. In een gratis startgesprek van 30 minuten met Jean leggen we je laatste werkdag naast de stappen van de oprichting. Na een dossiercheck bevestigen we de tekendatum, en je betaalt pas nadat je die datum hebt goedgekeurd.

Een nieuwe BV met inbreng in geld kost €1.999 exclusief btw, notaris inbegrepen. Het financieel plan, de akte, de KBO-inschrijving, de btw-activatie en het UBO-register zitten in de prijs, de doorlopende boekhouding niet. Ben je nog niet zeker van je vertrek? Oprichten kan ook later.

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn BV oprichten tijdens mijn opzeg?

Ja. Je activiteit voorbereiden mag, ook een BV oprichten. Werken voor klanten die je werkgever concurrentie aandoen, mag niet zolang je contract loopt. Kijk ook je contract na op een verbod op nevenactiviteiten.

Is een einde in onderling akkoord beter dan ontslag nemen?

Het geeft je vooral een vaste einddatum, zonder opzeg te presteren. Voor de werkloosheid maakt het in principe geen verschil: de RVA ziet beide als werkverlating. Een concurrentiebeding kan in beide gevallen spelen.

Kan ik een werkloosheidsuitkering krijgen als mijn zaak niet loopt?

Reken er niet op. Je moet 312 arbeidsdagen in 36 maanden bewijzen, en je riskeert een sanctie voor werkverlating. Die valt weg als je minstens zes maanden zelfstandige was en je vroegere werkgever je niet terug wil.

Moet mijn werkgever zeggen of hij het concurrentiebeding toepast?

Hij kan binnen vijftien dagen na je vertrek afstand doen van het beding. Doet hij dat niet, dan moet hij de vergoeding betalen, en moet jij het beding naleven. Vraag die beslissing liefst schriftelijk.

Jean Borremans

Je BV klaar op je eerste dag?

Plan een gratis gesprek van 30 minuten met Jean. Samen leggen jullie je laatste werkdag naast de stappen van de oprichting. Voor je ontslag zelf verwijzen we je naar een jurist of je vakbond.

Plan je startgesprek Mail Jean