Eenmanszaak omzetten naar een BV: zo verloopt het in de praktijk

Je eenmanszaak loopt goed en een BV lijkt de logische volgende stap. Maar hoe gaan je klanten, je materiaal en je contracten over? En wat kost dat aan belasting?

Je eenmanszaak

  • Klanten en contracten
  • Materiaal
  • Naam en goodwill
  • Persoonlijk ondernemingsnummer

Je BV

  • Neemt de activiteit over
  • Eigen ondernemingsnummer
  • Eigen btw-nummer
  • Eigen rekening en Peppol

Juridisch kun je een eenmanszaak niet “omzetten” in een BV. Je richt een nieuwe BV op en brengt je activiteit daarin over. Dat kan op drie manieren: je brengt je zaak in, je verkoopt ze aan de BV, of je laat de BV naast je eenmanszaak starten. De keuze bepaalt vooral hoeveel belasting je nu betaalt en hoeveel later.

In het kort

  • Je BV krijgt een eigen ondernemingsnummer en btw-nummer. Je eenmanszaak stop je daarna in de KBO.
  • Een inbreng in natura kan belastingneutraal, maar vraagt een verslag van een bedrijfsrevisor.
  • Verkoop je je goodwill aan de BV, dan betaal je meteen 33% belasting op die meerwaarde. Netto scheelt dat weinig met een dividend, maar je krijgt het geld wel vroeger.

Waarom je eenmanszaak geen BV “wordt”

Als eenmanszaak onderneem je als persoon. Je ondernemingsnummer hoort bij jou en kan niet overgaan naar een vennootschap. Je BV is een nieuwe rechtspersoon, met een eigen ondernemingsnummer, een eigen btw-nummer en een eigen bankrekening.

Overstappen bestaat daarom altijd uit twee delen. Je richt de BV op, en je zet de activiteit van je eenmanszaak over: klanten, contracten, materiaal en eventueel de naam en de goodwill van je zaak. Daarna stop je je eenmanszaak in de KBO en sluit je haar btw-nummer af. Begin je later opnieuw als zelfstandige in eigen naam, dan wordt je persoonlijke nummer weer geactiveerd.

Securex over het ondernemingsnummer

Drie manieren om je activiteit over te zetten

RouteHoe werkt het?Belasting
1. Inbreng in naturaJe brengt je zaak in de BV in en krijgt er aandelen voor. Een bedrijfsrevisor controleert de waardering.Kan belastingneutraal. De belasting wordt uitgesteld, niet geschrapt.
2. Verkoop aan de BVDe BV koopt je goodwill, materiaal of voorraad. Ze betaalt je meteen of later.Je betaalt nu belasting op de meerwaarde. De BV schrijft de aankoop af.
3. BV naast je eenmanszaakDe BV sluit nieuwe contracten. Je eenmanszaak bouw je af.Geen overdracht van goodwill. Wat in je eenmanszaak achterblijft, bekijk je apart.

Route 1: je zaak inbrengen tegen aandelen

Bij een inbreng in natura breng je je hele zaak of een volledige afdeling in, tegen nieuwe aandelen van de BV. De oprichters beschrijven en waarderen die inbreng in een verslag, en een bedrijfsrevisor controleert die beschrijving en waardering in een eigen verslag.

Als aan de voorwaarden is voldaan, is de meerwaarde op het moment van de inbreng vrijgesteld. De belasting verdwijnt daarmee niet: je aandelen krijgen fiscaal de waarde die je zaak vroeger had. Een latere verkoop van die aandelen kan dus wel belast zijn. Er moeten ook geldige economische redenen voor de inbreng zijn.

Er is nog een nadeel. Het gunstige VVPR-bis-tarief voor dividenden geldt alleen voor aandelen die tegen een inbreng in geld zijn uitgegeven. Combineer daarom een inbreng in natura met een inbreng in geld als je later dividenden wilt uitkeren.

Artikel 46 WIB92 (belastingneutrale inbreng)Instituut van de Bedrijfsrevisoren

Route 2: je zaak verkopen aan de BV

Verkoop je je goodwill of je materiaal aan je BV, dan stop je je eenmanszaak met een meerwaarde. Die stopzettingsmeerwaarde wordt apart belast:

  • Goodwill en klantenbestand: 33%. Dat tarief geldt tot het bedrag van je nettowinst van de vier jaren vóór de stopzetting. Wat erboven ligt, wordt belast aan het gewone progressieve tarief.
  • Materieel, zoals machines of een wagen: 16,5%.
  • 10% als je stopt vanaf je 60ste. Bij een overstap naar een BV is dat zelden het geval.

Daar komt de gemeentebelasting nog bij. Ga je als bedrijfsleider van je BV verder, dan kan de meerwaarde ook meetellen voor je sociale bijdragen. Laat dat vooraf berekenen.

De BV betaalt de prijs vaak niet meteen. Ze blijft je dan het bedrag schuldig, op een rekening-courant. Die schuld kan de BV later zonder bijkomende belasting aan je terugbetalen. Zelf schrijft de BV de goodwill af, over minstens vijf jaar en vaak over tien, wat haar winst en dus haar vennootschapsbelasting verlaagt.

Een goodwillprijs moet je kunnen onderbouwen met een waardering. Hangt je activiteit sterk aan jou als persoon, zoals bij veel consultants en ontwerpers, dan betwist de fiscus die prijs soms. Verkoop je alleen losse goederen en niet je hele zaak, dan is op die verkoop 21% btw verschuldigd, die de BV kan aftrekken.

Artikel 171 WIB92 (tarieven stopzettingsmeerwaarde)Baker Tilly over stopzettingsmeerwaarden

Route 3: de BV laten starten naast je eenmanszaak

De eenvoudigste route: je BV sluit de nieuwe contracten en je eenmanszaak loopt rustig af. Er is geen revisor nodig en je betaalt niets op goodwill, omdat je die niet overdraagt. Wel moeten je klanten bereid zijn om met je BV verder te werken. Gaat je klantenbestand zo gratis over naar de BV, dan kan de fiscus vragen stellen. Bespreek dat met je boekhouder. Materiaal dat in je eenmanszaak achterblijft, kun je later nog aan de BV verkopen.

Rekenvoorbeeld: is een goodwillverkoop nog interessant?

Tom heeft al zes jaar een eenmanszaak als grafisch ontwerper. Zijn klantenbestand wordt gewaardeerd op €60.000. Hij vergelijkt twee manieren om €60.000 winst uit zijn nieuwe BV naar zichzelf te krijgen.

Goodwill verkopenDividend uitkeren
Winst van de BV€60.000€60.000
Vennootschapsbelasting€0, want de afschrijving op de goodwill compenseert de winst€12.000 (20%)
Naar Tom€60.000, als terugbetaling van de koopprijs€48.000 dividend
Belasting bij Tom€21.186: 33% op de meerwaarde, plus 7% gemeentebelasting€8.640: 18% VVPR-bis
Netto voor Tom€38.814€39.360

Fictief en vereenvoudigd voorbeeld. Het houdt geen rekening met sociale bijdragen op de meerwaarde, met de spreiding van de afschrijving over tien jaar en met de wachttijd en voorwaarden van VVPR-bis.

Het resultaat ligt dicht bij elkaar. Na de wachttijd van VVPR-bis houdt Tom met een dividend iets meer over. Een goodwillverkoop geeft hem het geld wel vroeger: tijdens die wachttijd kost een dividend 30% roerende voorheffing, en dan houdt hij er maar €33.600 aan over. Daar staat tegenover dat je de belasting op je goodwill meteen betaalt, terwijl de BV de afschrijving over jaren spreidt. Zijn er ook sociale bijdragen verschuldigd op de meerwaarde, dan valt de verkoop duurder uit. Laat het daarom voor jouw cijfers uitrekenen voor je beslist.

Wat er verder mee moet: contracten, personeel en btw

OnderdeelWaar let je op?
KlantcontractenEen contract overdragen kan, maar zonder akkoord van je klant blijf je zelf mee aansprakelijk. Vraag dat akkoord schriftelijk.
Leasing en leningenKijk de voorwaarden na en vraag het akkoord van de bank of de leasingmaatschappij.
Schulden van je eenmanszaakDie blijven persoonlijk, tenzij de schuldeiser instemt met een overdracht.
PersoneelArbeidscontracten gaan automatisch over, met dezelfde voorwaarden. Informeer je personeel vooraf.
Btw op de overdrachtDraag je je hele zaak of een volledige afdeling over, dan is daarop geen btw verschuldigd. Houd je goederen waarvan je de btw aftrok privé, dan moet je mogelijk een deel van die aftrek terugbetalen.
RegistratiesEen nieuw btw-nummer voor de BV, de stopzetting van het btw-nummer van je eenmanszaak, een Peppol-registratie voor de BV en vergunningen of erkenningen op naam van de BV.
Bank en verzekeringenEen zakelijke rekening op naam van de BV, en polissen die je laat overzetten of opnieuw afsluit.

Legalnews.be over de overdracht van contractenBtw-commentaar over de overdracht van een algemeenheid

Je sociaal statuut en de vennootschaps­bijdrage

Je blijft zelfstandige, nu als bedrijfsleider van je BV. Je sociale bijdragen worden voortaan berekend op de bezoldiging die je BV je betaalt, niet meer op de winst van je eenmanszaak.

Ook met een lage bezoldiging betaal je in hoofdberoep minstens de minimumbijdrage, in 2026 €890,42 per kwartaal. Je BV betaalt elk jaar een vennootschapsbijdrage: in 2026 €409,30 bij een balanstotaal tot €879.163,44, wat voor een nieuwe BV het geval is. Waren alle bestuurders in de veertig kwartalen vóór de oprichting hoogstens twaalf kwartalen zelfstandige, ook in bijberoep, dan kan de BV de eerste drie jaar vrijstelling aanvragen. Wie al jaren een eenmanszaak heeft, komt voor die vrijstelling dus meestal niet in aanmerking.

RSVZ over de vrijstelling van de vennootschapsbijdrageRSVZ over het bedrag

Wanneer loont de overstap?

Er bestaat geen wettelijk omslagpunt. Vuistregels als “vanaf €100.000 omzet” zeggen weinig, want het gaat om je winst, je kosten en wat je privé nodig hebt. Zet daarom deze bedragen naast elkaar:

  • je personenbelasting nu, aan een tarief tot 50%, tegenover 20% vennootschapsbelasting op de eerste €100.000 winst in je BV. Dat lage tarief vraagt een bezoldiging van minstens €51.000, of minstens de winst; de eerste vier boekjaren ben je daarvan vrijgesteld
  • wat je privé nodig hebt, want dat bepaalt je bezoldiging en dus je sociale bijdragen
  • hoe je de rest van de winst later uitkeert, met VVPR-bis of een liquidatiereserve
  • de extra kosten van een BV: boekhouding, jaarrekening en vennootschapsbijdrage
  • de eenmalige belasting als je goodwill of materiaal aan de BV verkoopt
Reken je eigen situatie naDe rekenhulp vergelijkt wat je netto overhoudt.

Zo pakt BVdirect een overstap aan

Bij een overstap zijn er twee onderdelen: de nieuwe BV oprichten en je bestaande activiteit overzetten. In een gratis gesprek vertel je welke activiteit, klanten, materiaal en afspraken je nu hebt. Daarna bevestigen we vooraf welke stappen jouw overstap vraagt en wat ze kost.

Ook hier blijft één aanspreekpunt alles opvolgen: het financieel plan, de afstemming met de notaris en de registraties van je nieuwe BV. Heb je al een boekhouder, dan kan die betrokken blijven. Zo komen de berekening van je overdracht en de oprichting op één lijn. Lees meer over overstappen naar een BV.

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn ondernemingsnummer behouden?

Nee. Je ondernemingsnummer hoort bij jou als persoon. Je BV krijgt een eigen nummer en een eigen btw-nummer.

Betaal ik btw als ik mijn zaak aan mijn BV overdraag?

Niet als je je hele zaak of een volledige afdeling overdraagt, door een verkoop of een inbreng. Dat is wettelijk geen levering en geen dienst.

Heb ik een bedrijfsrevisor nodig?

Alleen als je goederen of je zaak inbrengt tegen aandelen. Een verkoop aan de BV of een nieuwe BV naast je eenmanszaak vraagt geen revisorverslag.

Moeten mijn klanten akkoord gaan?

Een contract kan zonder akkoord overgaan, maar dan blijf je zelf mee aansprakelijk. Met een schriftelijk akkoord van je klant ben je daarvan verlost.

Hoeveel belasting betaal ik op de verkoop van mijn goodwill?

33%, plus gemeentebelasting, tot het bedrag van je nettowinst van de laatste vier jaar. Wat erboven ligt, wordt progressief belast. Ga je verder als bedrijfsleider, laat dan ook nakijken of er sociale bijdragen op verschuldigd zijn.

Jean Borremans

Je overstap samen in kaart brengen?

Plan een gratis gesprek van 30 minuten met Jean. Je vertelt welke activiteit, klanten en afspraken je nu hebt, en je krijgt vooraf de stappen en de prijs van je overstap.

Plan je startgesprek Mail Jean